به حق بر ارزش هوش هیجانی در زندگی های شخصی و محیط کار تأکید چشمگیری می شود. درک رفتار و هیجان انسان می تواند فواید عمیقی مانند روابط شخصی سالم تر و همکاری و عملکرد بهبود یافته در حرفه داشته باشد. اما پذیرش آنکه هوش هیجانی به تنهایی کافی نیست الزامی است. هنگامی که خودتان را در یک موقعیت با بار هیجانی، انباشته از تعارض، شرایط پیچیده و تیپ های شخصیتی چندگانه می یابید، هوش هیجانی همه آن چیزی نیست که نیاز دارید.
چه چیز دیگری مورد نیاز است؟ قبل از ادامه، بگذارید تا راجع به تعریف کلی « هوش هیجانی» گفتگو کنیم:
ظرفیت آگاهی، درک، تشخیص، کنترل و ابراز هیجانات فرد؛ برای استفاده از آن اطلاعات هیجانی جهت هدایت تفکر و رفتار، به منظور مدیریت یا تنظیم هیجانات به روشی همدلانه و عاقلانه به نفع روابط بین فردی و حفاظت از آنها، برای رسیدن به نتایج عقلانی و دستیابی به اهداف طرفین دخیل، با این همه پذیرش آنکه نمی توانید دیگران را کنترل کنید، اما می توانید در تلاش هایی برای تشریک مساعی و اثر گذاری مثبت بر دیگران خودتان را مدیریت کنید.
چند وقت یک مرتبه موقعیت هایی را تجربه یا مشاهده می کنید که طرفین درگیر اجازه می دهند تا هیجانات آنها گفتگو ها را تحت الشعاع قرار دهند، سخنانی می گویند و رفتارهایی می کنند که بعداً افسوس می خورند، بطور محکم و راسخ بر نقطه نظرات و نتایج مطلوب خودشان پافشاری می کنند و در نهایت به روابط آسیب می زنند(اغلب، فراتر از ترمیم) ؟ آنها اجازه می دهند تا هیجانات شان با خلق « تله های هیجانی»که مسیر درک و فهم های حیاتی و نتایج عقلی را مسدود می کنند مانع رسیدن به نتایج مطلوب شوند.
علاوه بر هوش هیجانی، چه چیز دیگری مورد نیاز است؟ اکنون اجازه دهید تا راجع به تعریف کلی« هوش واقعی» گفتگو کنیم:
ظرفیت تحصیل و استفاده از اطلاعات یا دانش( شامل واقعیات، اشکال، نمودارهای زمانی و سایر اطلاعات مبتنی بر شاهد و دلیل)؛ برای استفاده از آن اطلاعات واقعی برای هدایت مهارت های تفکر انتقادی و همکاری، برای تشخیص دلایل ریشه ای یک مشکل یا مجموعه شرایط، برای شناخت، طرح کلی و سنجش همه راه حل های احتمالی و گزینه های عقلانی و معقول و حذف فرضیات، شم ها، باورها و دروغ های جا گذاری شده، برای استفاده از قضاوت مطلوب، منطقی و یک فرآیند تصمیم سازی منظم برای تفسیر یک مسیر رو به جلو و رسیدن به نتیجه ای با سطح معقولی از پذیرش به نفع همه طرف های درگیر است.
چند وقت یکبار موقعیت هایی را مشاهده یا تجربه می کنید که طرفین درگیر مایل به کنار گذاشتن هیجانات به مدت کافی برای پرداختن به حقایق و شرایط و در نظر گرفتن همه دیدگاهها قبل از تلاش برای رسیدن به یک نتیجه هستند؟ در عوض، هر طرف با یک ارزیابی بطرز عجیبی متفاوت از موقعیت دقیقاً یکسانی سر میز می آید و طرفین گفتگوی دشواری با یکدیگر دارند که منجر به « تحریفات واقعی» گردیده و فرآیند رفع مشکل را بی اثر و مغشوش می سازد.
آیا این تعاریف از هوش هیجانی و هوش واقعی را می پذیرید؟ آیا موقعیت های توصیف شده فوق را مشاهده یا تجربه کرده اید؟ سؤالاتی که باید بررسی و جواب داده شوند بشرح ذیل هستند:
هنگامی که خودتان را در موقعیتی می یابید که مملو از تعارض، شرایط پیچیده و تیپ های شخصیتی چندگانه است چگونه بر ریسک سقوط در دام « تله های هیجانی» غلبه می کنید؟
چگونه یک ظرفیت روانی را که شامل توانایی اجتناب از « تحریفات واقعی» برای آموختن از تجارب، سازگاری با مفاهیم جدید و اثر گذاری مثبت بر محیط تان هست حفظ می کنید؟
هم اطلاعات هیجانی و هم اطلاعات واقعی به منظور شناخت و رسیدن به بهترین نتایج ممکن در موقعیت های دشوار مورد نیاز هستند. اما فرآیند گردآوری چنین اطلاعاتی مستلزم تحلیل ارادی است و انجام آن اغلب آسان نیست زیرا هیجانات مانع می شوند و واقعیات اغلب نادیده گرفته یا بد تعبیر می شوند.
«هوش هیجانی» به معنای آن نیست که نباید هیجان داشته باشید، هیجانات خودتان را نادیده بگیرید، یک نتیجه مطلوب یا عقیده نداشته باشید. شما بصورت فطری بوسیله نیازها و خواسته هایتان برانگیخته می شوید. اما برای اجتناب از سقوط در دام «تله های هیجانی» باید قادر به کنترل هیجانات خودتان داشته باشید.
«هوش واقعی » بطور کلی نیازی به توضیح ندارد، زیرا اگر به آن اجازه دهید، واقعیات و درک های بهتر کشف خواهند شد. اما باید قادر باشید اطلاعات ضروری را بدون از پیش داوری و خلق« تحریفات واقعی» گردآوری کنید.
همه هیجانات در دنیا واقعیات را تغییر نخواهند داد و تمام واقعیات هیجانات را تغییر نخواهند داد. در حقیقت، هیجانات و واقعیات اغلب در رقابت با یکدیگر هستند که این رقابت منتج به «شکاف» بین عملکرد رفتاری و توانایی انسان می شود.
چگونه بدون از خلق «تله های هیجانی» و «تحریفات واقعی» شکاف بین اطلاعات هیجانی و واقعی را پر می کنید؟
ابتدا، اجازه بدهید تا برخی از عمومی ترین دلایل بروز تله های هیجانی و تحریفات واقعی را بیان کنیم:
۱) طرفین درگیر موقعیت مشابه ای را بطور متفاوت تفسیر می کنند، هر یک با ادراکات، نیازها و خواسته های خودش تحریک می شود. بعنوان یک نتیجه، طرفین بر آنچه که واقعیت و حقیقت است توافق نمی کنند، بنابراین، توافق بر روی یک راه حل را آسان نمی یابند. درک آنچه که برای هر طرف «واقعی» است مهم است. درک معادل با موافقت نیست، ولی رسیدن به درکی از واقعیت یکدیگر دارای اهمیتی حیاتی است.
۲) واقعیات و شرایط در معرض دستکاری هستند، یعنی هنگام توصیف جنبه خودتان از موقعیت از خلاقیت خویش استفاده می کنید. برای پشتیبانی از یک برنامه شخصی یا سوگیری هیجانی در بیان تیکه های کلیدی اطلاعات مضایقه کرده یا آنها را تحریف می کنید.
۳) هنگامی که فردی به هیجانات یا موقعیت دیگری توجه نمی کند، فقط قضایا را بدتر می کند. به عبارت دیگر، هنگامی که کسی تلاش می کند تا برای اعتبار بخشیدن به موقعیت خودش اثبات کند که آنچه دیگری احساس می کند یا می گوید اشتباه است، آسیب بیشتری اعمال می شود.
۴) هنگامی که کسی« خودش را به این باور متقاعد می کند که چیزی درست است چون او می خواهد درست باشد» این می تواند یک پیشگویی کامبخش و وهمی خلق کند. آنها یک سد روانی بوجود می آورند و آن ارتباط را حتی دشوارتر سازد.
۵) طرفین درگیر از نیاز برای گوش دادن با نیت درک کردن چشم پوشی می کنند. اگر نتوانند آنچه را که طرف مقابل می گوید توضیح دهند یا دوباره بطرز رضایت بخشی تکرار کنند، پس آنچه را که طرفین می گویند بقدر مکفی خوب درک نمی کنند...آنها آنچه را که گفته می شود می شنوند، اما با نیتی برای درک کردن گوش نمی کنند.
۶) اگر کسی به گذشته بچسبد و بر اینکه چرا در گذشته روش معینی اثربخش بود تمرکز کند ممکن است درنیابد که در حال متوقف ساختن ایده ها برای تغییر است. این شیوه بطور غیر مقتضی فرصت های بهبود حال و آینده را مسدود می سازد.
۷) هنگامی که طرفین درگیر وارد « بازی سرزنش» می شوند، این منجر به حالات دفاعی و خصومت می گردد. طرفین قادر به دیدن موقعیت نیستند و هر طرفی مسئولیت نقش خودش در بروز موقعیت را نمی پذیرد.
۸) هنگامی که فردی به گونه ای موضع می گیرد که بهتر یا هوشمندتر از سایر طرف های درگیر است یا بیشتر مستحق نتیجه مطلوب خود هست، این می تواند منجر به دشمنی کردن دیگران تا حدی شود که یا مشارکت در فرآیند را متوقف سازند یا کنترل خود شان را از دست داده و بد واکنش نشان دهند.
هنوز تله دیگری باقیمانده است که احتمالاً فرآیند رسیدن به راه حل نهائی را مسدود می کند و آن یک فقدان رهبری است.
نیاز است که کسی اعتماد به نفس مقتضی داشته باشد تا پیشگام شود و طرفین را به یافتن اطلاعات هیجانی و واقعی قبل از تلاش برای رسیدن به یک راه حل نهائی تشویق و بر آنها تأثیر مثبت بگذارد.
مگر اینکه یک یا تعداد بیشتری از طرفین درگیر پیشگام ایفای نقش رهبری شوند، وگرنه ممکن است تلاش آنها برای جلو رفتن بطریق دیگری بی فایده باشد. بدون رهبری، می تواند هیجانات طرفین تشدید شود و موقعیت کلی از کنترل خارج گردد و هر چه بیشتر و بیشتر از واقعیت دور شوند.
هیچ کس نیازی ندارد که خودش را بعنوان «قهرمان» معرفی کند، بلکه هرکسی نیاز دارد تلاش کند تا خودش را بعنوان یک اثرگذار مثبت و بی طرف نشان دهد.
در چنین موقعیت هایی چه چیزی موجب می شود تا در موقعیت خودتان بعنوان یک رهبر اثرگذار باشید؟ احتمالاً،
نظم و انظباط شخصی بزرگترین مهارت مبتنی بر عملکرد است، بویژه موقعی که در یک نقش رهبری هستید.
اگر در حال تمرین نظم و انظباط شخصی(خویشتنداری)و نشان دادن رهبری و سودمندی در پر کردن شکاف بین اطلاعات هیجانی و واقعی هستید برخی از رفتارها برای ملاحظه جهت برگزیدن بشرح ذیل هستند:
۱) برای داشتن گفتگو هایی صادقانه و با آسیب پذیری بطور مقتضی با اعتماد به نفس و صمیمی باشید. احتمال اینکه چیزی باشد که متوجه آن نشده اید، نادیده گرفته اید یا هنوز درک نمی کنید را در نظر داشته باشید.
۲) پذیرش آنکه رسیدن به یک سازش کامل همیشه مهم نیست و اغلب حتی امکان پذیر نیست. اما صرفنظر از چگونگی نتیجه و توافق، درک و احترام هر زمانی مهم است.
۳) شنونده خوبی باشید. بپذیرید که هر کسی سزاوار شانسی برای شنیده شدن و مشارکت در هنر نمایی برای رسیدن به یک نتیجه منطقی است. این راجع به شما نیست، بلکه راجع به هر کسی است که دخیل در پروسه است.
۴) برای پرداختن به «حقایق» بر اساس واقعیات و ادراکات هر یک از طرفین درگیر، زمان صرف کنید. این زمانی برای رسیدن به هر توافقی نیست( و بی شک زمانی برای بحث و گفتگو نیست)، بلکه فقط زمانی برای هر طرف جهت بیان جنبه خودش از موقعیت یا مشکل است.
۵) مایل برای توجه دقیق تر به چیزهایی باشید که به سهولت دیده نشده و سنجیده نمی شوند. عملکرد بهینه فراتر از داشبورد ها و ورقه های امتیاز ، آنسوی درست و برنده بودن است. بلکه مستلزم درک و فهم سنجش ناپذیرها است
۶) با پرسیدن سؤالات «آیا چیزی را جا گذاشته ام؟« ،« آیا درک و فهم درستی از آنچه می گوئید دارم؟»از طرفین درگیر، آنچه را که می شنوید دوباره تکرار کنید. قبل از اینکه واکنش نشان دهید یا پاسخ بدهید، سؤالات را بپرسید و با قصد درک و فهم گوش بدهید.
۷) سخنان و لحن صدای خودتان را بدقت انتخاب کنید. آنچه می گوئید و چگونه می گوئید مهم است. سخنانتان نمی توانند برگردانده شوند و تعبیر و تفسیر های منفی از لحن صدایتان به سختی می تواند اصلاح شود.
۸) بد دهنی را متوقف سازید، راجع به کسی پشت سرش حرف نزنید. حتی محرمانه به فرد دیگری راجع به ناکامی های خودتان گفتن می تواند خطرناک باشد. در عوض، با طرفین بطور مستقیم وارد گفتگو شوید و گفتگویی صمیمی داشته باشید.
۹) هرگونه خشم یا تنفر را متوقف سازید و نسبت به دیگران بخشنده باشید. هیجانات منفی نرمال هستند، اما رفتار بر اساس آنها بطرز مطلوبی به نفع شما نخواهد کرد. با چنین هیجاناتی بطریقی منطقی و عقلی رفتار کنید و دیگران را نیز تشویق کنید تا چنین کاری کنند.
۱۰) بپذیرید که برای برخی افراد رویکرد حل مسئله با نگرشی تاکتیکی و ماهرانه طبیعی است، در حالیکه دیگران رویکرد حل مسئله با نگرشی « متمرکز بر افراد» دارند. بیاموزید که چگونه تفاوت را تشخیص دهید و با هر دو نگرش راحت باشید.
۱۱) آماده مورد انتقاد قرار گرفتن توسط سایر طرفین درگیر باشید. ممکن است در یک نقش رهبری باشید، اما تا زمانیکه در هنر مورد انتقاد قرار گرفتن چیره دست نشوید در بالاترین سطح انجام وظیفه نخواهید کرد. نباید با آنچه که فرد دیگری راجع به شما(یا بطور مستقیم به شما) می گوید موافق باشید، اما حداقل راغب باشید به این بیندیشید که آنها ممکن است در تلاش برای گفتن چیزی به شما باشند که مهم است.
۱۲) بپذیرید که همیشه آنچه را که می خواهید بدست نمی آورید، ممکن است نتیجه را نپسندید و امکان دارد دریابید که راجع به آنچه که ابتدا باور داشتید یا فکر می کردید ذیحق نبودید. نتیجه نباید راجع به ذیحق بودن، بلکه باید راجع به آن چیزی باشد که برای هر طرف درگیر درست است.
۱۳) بپذیرید که در این دنیا تعداد اندکی افراد واقعاً «بد» وجود دارد، اما افراد اغلب خوب هستند. اکثر افراد می خواهند موفق شوند و مشتاق پذیرش توسط دیگران هستند. شما دیوانه وار عاشق کسی نمی شوید که با او برخورد می کنید، اما باید به هر کسی شانسی بدهید تا شخصیت انسانی خودش باشد و او را برای شخصیت خودش بپذیرید.
۱۴) برای این احتمال آماده باشید که فرد درگیر در پروسه ممکن است هنوز از سطح بلوغ و کمال ضروری برای رسیدن به یک نتیجه معقول و منطقی برخوردار نباشد. امکان دارد نیاز باشد به او زمانی بدهید تا از میان فرآیند پیشرفت کند.
۱۵) بپذیرید که گاهی اوقات مهم نیست که چقدر سخت تلاش می کنید، فقط قادر نیستید که به دیگران برای رسیدن به یک نتیجه بهتر کمک کنید. در این اتفاق، به خودتان اجازه ندهید که نسبت به رفتارهای خوب خودتان دچار تزلزل و تردید شوید، بر موضع درست خود استوار بمانید. همیشه بهترین تلاش فردی خود را بکار بگیرید و نسبت به دیگران با احترام رفتار کنید.
آیا موقعی که خودتان را در موقعیت های با بار هیجانی که مملو از تعارض، شرایط پیچیده و تیپ های شخصیتی چندگانه هستند می یابید گردآوری هوش های هیجانی و واقعی آسان بنظر می رسد؟ آیا برگزیدن رفتارهای عنوان شده فوق برای ایفای نقش خودتان بعنوان یک رهبر آسان بنظر می رسد؟ بطور محتمل، بدیهی بنظر می رسد. اینجا هیچ چیزی جدید نیست. هیچ چیزی نیست که قبلاً نشنیده باشید؟ با این وجود، صادق باشیم، انجام آنچه برای اجتناب از تله ها و نشان دادن رهبری نیاز است همیشه آسان نیست. « گفتن آسانتر از انجام دادن است». حتی رهبران با بیشترین تجربه و خیلی مورد احترام گاهی اوقات خودشان را در یک یا تعداد بیشتری از تله ها می یابند.
رسیدن به این سطح بالاتر عملکرد شخصی و حرفه ای مستلزم خویشتن داری، آسیب پذیری، کمال و بلوغ است. صرفنظر از چگونگی رفتار یا واکنش دیگران قبل از رسیدن به نتایج یا ارائه هر راه حلی، اطلاعات واقعی و هیجانی خودتان را گردآوری کنید. در اینصورت، مسیر رو بجلو بطور محتمل کمتر دردناک است و مستلزم صرف زمان و انرژی کمتری برای طی کردن است.
هنگام مواجهه با موقعیت های دارای بار هیجانی، تمرین کنید که ابتدا ترکیبی از اطلاعات واقعی و هیجانی را از همه طرف های درگیر دریافت کنید و سپس با اعمال رفتارهای رهبری که بر دیگران بطور مثبت اثر می گذارند به پر کردن شکاف بین دو مجموعه اطلاعات بپردازید... و در انجام چنین کاری، به یک نمونه بهتر خودتان مبدل می شوید و توانایی شخصی و حرفه ای خودتان برای رسیدن به نتایج بهتر را بطور هم زمان تقویت خواهید کرد. این باور من است.
باور شما چیست؟
منبع: Linkedin.com
ترجمه و تلخیص: غریب واحدی پور
{jcomments on} 
پس از مدت ها که او را ندیده بودم، صبح روز شنبه ای پس از چهار روز دوری از کار بواسطه تعطیلی هفتگی، مناسبتی و شرایطی چون همیشه با لبخندی بر لب سلام کرد و وارد اتاق شد. چند سالی است که متولی نامه های خاص بخشی از سازمان است. به کارش بسیار علاقه مند است، بعلاوه خوش صحبت و اجتماعی هم هست.
علاقه او در ترکیب با خصوصیاتی که بر شمردم موجب شدند تا مدتی قبل با پیگیری و تلاش مستمر متناسب با پیشرفت تکنولوژی، زیرساخت لازم برای انجام بهتر و مطلوب تر کار خودش را نیز فراهم کند. این مرتبه پس از مدت ها برای گرفتن بازخورد از روند انجام کارها در چارچوب زیرساخت مهیا شده آمده بود. تحلیل رفتار پرسنل در ارتباط با استفاده از تکنولوژی معرفی شده خیلی جالب بود، ضمن اینکه ساده و صریح هم مشکلات پرسنلی را توضیح می داد!
اگرچه فکر و ذهنم بشدت به پروژه ای مشغول بود که چند سالی است هویتم را به آن گره زده ام و روزانه باید بر اساس ضرب العجل نانوشته خودم بخشی از آن را به سرانجام برسانم، در نتیجه بواسطه ضیق وقت بشدت تحت استرس بودم. اما معاشرت با او را به قاعده یافتم و برای شنیدن سخنانش سراپا گوش شدم!
موقعی گفت« خودت قبلاً به من گفتی که هوش هیجانی ات بالا است!» اگرچه موقع گفتن این سخن را فراموش کرده بودم، ولی با باور قلبی تأیید کردم. زیرا طبق تحقیقات یکی از روش ها برای خوش صحبت کاریزما بودن، تأیید شخصیتی است که گوینده قصد دارد با کلام خودش با آن شناخته شود. لذا شوق و ذوق وافری برای ادامه گفتگو یافت و ادامه داد که: در دوره کارشناسی ارشد، استاد بسیار سختگیری داشتیم که رفتار سازمانی درس می داد. از اول کلاس که وارد می شد با تأکید صرف برکتاب و بی توجه به نارضایتی اکثریت دانشجویان که با زبان بدن ابراز می کردند تمام مدت را می گفت و می نوشت. بعلاوه بسیار هم سختگیر بود و تعداد زیادی از دانشجویان هم از درس او نمره قبولی نمی گرفتند و اقلیتی که می گرفتند نیز نمره شان خیلی پایین بود!
آخرین روز کلاس های ترم از دانشجویان سکشن های قبل شنیدم که، رفتار استاد امروز عجیب بود. زیرا به محض ورود به کلاس بر عکس روال معمول خودش گفتند کتاب ها را کنار بگذارید و مرا تحلیل کنید!
بنابراین، با آمادگی سر کلاس رفتم. استاد که وارد شد سؤال را مطرح کرد و تمام دانشجویان کلاس با محافظه کاری به هر طریقی که شده بود با دیپلماسی و پنهان کاری جواب هائی دادند که به زعم خودشان ضرری متوجه آنها نشود! سر آخر رو به من کرد و گفت شما چه نظری دارید؟
گفتم؛ استاد شما یک ترم بی وقفه زحمت کشیدید و بی توجه به جو سنگین کلاس سنگ تمام گذاشتید و با علاقه و انگیزه وافری که احتمالاً ناشی از دلگرمی خانواده، رضایت از کار یا مورد دیگری بود از هر آنچه در چنته داشتید برای آموختن به دانشجویان دریغ نورزیدید. با لبخند حاکی از رضایتی تشکر کرد که بیانگر پسندیدن جوابم بود!
در امتحان آخر ترم ۸سؤال تحلیلی داده بود که بسیار دشوار بودند. البته من هر چه در توان داشتم نوشتم و ورقه امتحان را خالی نگذاشتم. نمرات که اعلام شدند بالاترین نمره ۱۵بود و اکثریت نمرات پایین و خیلی ها هم زیر نمره قبولی گرفته بودند. اما به من ۱۹ و ۵۰ داده بود. طعن و لعن های همکلاسی ها در گروههای مجازی آنقدر شدید بود که جواب دادن به سؤال کنجکاوانه خیلی از دانشجویان در مورد نمره ام میسر نبود!
ناگفته نماند که نمره برای خودم غیر منتظره بود! لذا روزی استاد را بطور تصادفی دیدم و علت نمره بالا را پرسیدم. در جواب گفتند که« شما خوب نوشته بودید، البته سؤال من هم هدف دار طرح شده بود. فردا مدیر سازمان می شوید و در دنیای بی روح صنعت و سازمان، تحلیل نیروی انسانی بسیار حائز اهمیت است و شما نشان دادید که از توان بالقوه انجام چنان کاری برخوردارید و بواسطه وابسته بودن سرنوشت انسان ها به توان مدیران آینده برای تحلیل شخصیت پرسنل بود که در آموزش سماجت بخرج می دادم و در نمره دادن سختگیری می کردم!
فراتر از آن گفتند که برای پایان نامه ام استادی خارج از دانشگاه محل تحصیل پیدا کردم و با او کار کردم. هر چه در توان داشتم برای کار بر روی مقاله گذاشتم. جلسه دفاع چنان جدی برگزار شد که استاد راهنما به من گفتند« طی ۲۲سال تجربه استاد راهنمایی، اینجدی ترین و لذت بخش ترین جلسه دفاعی بود که راهنمایی کردم!»
این حکایت بیانگر آن است که نه من، نه استاد درس رفتار سازمانی و نیز نه استاد راهنمای موصوف در هوش هیجانی، قدرت تحلیل نیروی انسانی و توان متقاعد سازی او اشتباه نکرده بودیم!!
لکن، درد لادرمان این است که در سیستم معیوب چون اغلب کسانی در مصادر امور قرار می گیرند که عمدتاً فاقد صفات مزبور هستند. بنابراین در دیگران هم نمی توانند آنها را ببینند و یا هم به دلایلی نمی خواهند ببیند!
مع الوصف، او گریزی به نحوه ترفیع پرسنل در سازمان و عدم درک مدیران هم زدند و از اینکه ظرفیت و اراده لازم در مدیران برای کشف استعداد ها و استفاده مناسب از نیروی انسانی قابلی همانند خودش در راستای منافع سازمان نیست بسیار گلایه مند بودند!!
از اینرو، باز قصه پر غصه همیشگی یادم آمد که در مدیریت کشور ما شکاف بین ایدهآل و واقعیت هرگز گرایشی به کاهش نخواهد داشت!
غریب واحدی پور
توتم نیوز
شهریور۱۴۰۵

موقعی که رهبران پروژه های تکنولوژی را قبل از گوش دادن به کارکنان می سازند یا دایر می کنند، آن پروژه ها شکست می خورند.
به روز شده: ۱۳سپتامبر۲۰۲۵
نکات کلیدی:
۱) « اگر آن را بسازید یا بکار بگیرید، کارکنان از آنها استقبال می کنند.» افسانه خطرناکی در زندگی سازمانی است.
۲) گوش دادن موانع پنهان تغییر را نمایان می سازد.
۳) نادیده گرفتن سیگنال های ارسالی از کارکنان، مقاومت در مقابل تغییر را تضمین می کند.
۴) هنگامی که رهبران قبل از عملی سازی پروژه های تغییر به کارکنان گوش کنند، تغییر تکنولوژی موفق خواهد شد.
در زندگی سازمانی، این باور که« اگر آن را بسازید یا بکار گیرید، کارکنان از آنها استقبال می کنند.» بیشتر از آنکه واقعی باشد، افسانه است. شرکت ها مقادیر هنگفتی بر روی نرم افزارها و ابزارهای جدید هزینه می کنند، لکن دیده می شود که کارکنان از آنها اجتناب می کنند، از روش های موقتی استفاده می کنند یا به سیستم های قدیمی می چسبند. تحقیق در مورد دگرگونی دیجیتال نشان می دهد که بیش از نصف پروژه ها شکست می خورند، اغلب بخاطر اینکه پذیرش تکنولوژی هرگز مورد استقبال قرار نمی گیرد.
هنگامی که رهبران از نیازهای انسان چشم پوشی می کنند اجرای تکنولوژی موفقیت آمیز نمی شود. مردم از تکنولوژی های جدید نه فقط چون وجود دارند؛ بلکه بخاطر اینکه کمک می کنند تا کاری را که بیشترین دغدغه را در خصوص آن دارند به سرانجام برسانند، اضطراب شان را کاهش دهند و با واقعیات تیم هایشان جور دربیایند استفاده می کنند.
گوش دادن و ساختن یک سبک رهبری است که توالی معمول را واژگون می کند. بجای ابتدا ساختن و دایر کردن و به پیروی کارکنان امیدوار بودن، رهبران ابتدا به کارکنان گوش می دهند. آنها برای اولویت ها، سیگنال ها و موقعیت گوش می دهند. با چنین کاری، درب را برای اعتماد، اثرگذاری و تغییر پایدار باز می کنند.
۱) گوش دادن دقیق به اولویت ها
کارکنان دغدغه پیشرفت در کاری را دارند که برای آنها بیشترین اهمیت را دارد. گوش دادن برای اولویت ها به معنای پرسیدن این سؤالات است که: کجا بیشترین زمان را تلف می کنید؟ چه چیزی ابزارهای فعلی را دشوارتر می سازد؟ چه پیامدهایی برای موفقیت تان غیر قابل مذاکره هستند؟
کرت بریست، مدیر ارشد اطلاعات و دیجیتال استرالیایی در یک شرکت پیمانکاری تولیدی با مقیاس بزرگ، کار خودش را با تور گوش دادن در سراسر سازمان آغاز کرد. او کشف کرد که اولویت های درجه یک کارکنان هماهنگی پروژه سریعتر و ارتباط اثربخش تر با مشتری بود. با همراستا کردن پروژه های نوین تکنولوژی با این اولویت ها، پذیرش تکنولوژی طبیعی شد؛ کارکنان سیستم ها را بعنوان ابزارهایی برای رسیدن به مبرم ترین اهداف خودشان دیدند.
۲) گوش دادن دقیق به سیگنال های کارکنان
تغییر تکنولوژی همیشه هیجانات را تحریک می کند. برخی کارکنان شور و شوق نشان می دهند، در حالیکه دیگران تردید، سرخوردگی یا ترس ابراز می کنند. گوش دادن با کیفیت بالا به این سیگنال ها، گرفتن حالت دفاعی را کاهش می دهد و به کارکنان کمک می کند تا دمدمی مزاجی را پردازش کنند، آنها را در مقابل پذیرش تکنولوژی گشوده ترمی سازد.
کتی کی مدیر تکنولوژی اطلاعات شرکت بزرگی هنگام در معرض فروش گذاشتن ابزارهای هوش مصنوعی این شیوه را تأیید کرد. او بطور هفتگی به مطالعه در خصوص گروهی از کارکنان پرداخت که می توانستند شور و هیجان خودشان را به اشتراک بگذارند، اضطراب شان را بیان کنند و دغدغه های اخلاقی شان را عنوان کنند. با گوش دادن به این سیگنال ها، تیم او نه فقط آنچه را که هوش مصنوعی می توانست برای روندهای کاری انجام دهد، بلکه چگونگی وابستگی پذیرش هوش مصنوعی به اطمینان آفرینی و اعتماد به نفس را نیز شناسایی کرد. ساخت استراتژی حول و حوش این سیگنال ها، اعتماد و رضایت برای متعهد شدن را خلق کرد.
۳) گوش دادن دقیق به موقعیت
تکنولوژی چگونگی ارتباط مردم با همدیگر را دوباره شکل می دهد. پذیرش تکنولوژی به این وابسته می شود که آیا کارکنان در بین همتیان احساس احترام، بحساب آمدن و معتبر بودن می کنند. گوش دادن دقیق به موقعیت یعنی پرسیدن اینکه: این تغییر چگونه بر همکاری و همدستی اثر می گذارد؟ همچنانکه می آموزید چگونه می خواهید توسط همکاران دیده شوید؟
در ممیزی پذیرش شرکتSchellman ، مدیر تکنولوژی اطلاعات شرکت کریستوفر کوزیس با شکاف های نسلی در کنترل دیجیتال مواجه شد. گوش دادن دقیق آشکار کرد که کارکنان جوانتر می خواستند به مهارت تظاهر کنند، در حالیکه کارکنان پیرتر راجع به از دست دادن اعتبار خودشان نگران هستند. کوزیس با مربیگری همتایان و فرمت های آموزش متنوع و بهبود پذیرش در میان گروهها واکنش نشان داد. او با گوش دادن دقیق به موقعیت، استراتژی هایی ساخت که شأن و مشارکت کارکنان را حفظ می کردند.
چگونه گوش دادن محرک پذیرش تکنولوژی می گردد
تغییر سازمانی اضطراب را تحریک می کند. کارکنان نگران از دست دادن صلاحیت، استقلال یا حتی شغل های خودشان هستند. هنگامی که رهبران گوش می دهند، آنها پیام احترام و گشودگی به کارکنان ارسال می کنند، لذا آنها را بیشتر برای ملحق شدن به تلاش تغییر راغب می کنند.
تحقیق صورت گرفته توسط دکتر دیترت و بریس(۲۰۰۷) آشکار کرد که هنگامی رهبران پذیرای سخن کارکنان باشند، کارکنان اغلب بیشتر به بیان ایده های خودشان می پردازند. رهبرانی که بجای سبک های ارتباطی« بگو و بفروش» از سبک « بپرس و گوش بده» استفاده می کنند در حین پروژه های نوین تغییر، خودکارآمدی و سرمایه گذاری بزرگتر کارکنان را تقویت می کنند.
گوش دادن موجب ساختن اعتماد در روابط بین فردی نیز می گردد. تحقیق نشان می دهد که گوش دادن با دقت؛ روابط را تقویت می کند، اشتراک دانش را بهبود می دهد و تعهد کارمند را افزایش می دهد. در زمینه پذیرش تکنولوژی، این نتایج بطور مستقیم به درک وفهم بالاتر و تغییر بادوام تر تبدیل می شوند.
نتیجه
پذیرش تکنولوژی هرگز اتوماتیک نیست. کارکنان از سیستم های جدید فقط بخاطر اینکه وجود دارند استقبال نمی کنند. بلکه زمانی استقبال می کنند که اولویت هایشان را منعکس سازند، به سیگنال هایشان واکنش نشان دهند و متناسب با موقعیت آنها باشند.
رهبران تکنولوژی با ابتدا گوش دادن و سپس ساختن و دایر کردن، می توانند تغییر بادوامی خلق کنند. نتیجه نه فقط پذیرش است، بلکه تعهد به راه حل هائی است که کارکنان به آنها اعتماد دارند، از آنها استفاده می کنند و از آنها پشتیبانی می کنند.
منبع؛ https://www.psychologytoday.com
ترجمه و تلخیص: غریب واحدی پور
آنچه را که نمی فهمید، نمی توانید تغییر دهید.
به روز شده: ۳۰دسامبر۲۰۲۵
نکات کلیدی:
۱) موقعی که رهبران واقعیت را بد می فهمند، تغییر شکست می خورد.
۲) واقع بینی ساده لوحانه و سکوت سازمانی باعث دلتاهای واقعیت می شود.
۳) دلتاهای واقعیت به سه روش بروز می کنند: شکاف در اولویت ها، عملیات و هیجانات
من تکرار این الگو را در سراسر سازمان ها مشاهده کرده ام: با پیاده سازی هوش مصنوعی، انقلاب دیجیتال و ابتکاراتی که اغلب با شوق و حرارت عظیمی آغاز می شوند. بودجه ها تصویب می شود، قول و قرارها گذاشته می شود. واقعیت نمایان می شود و نیروی حرکت متوقف می شود.
موقعی که چنین اتفاقی می افتد، وسوسه انگیز است که عامل آن را «مقاومت» بنامیم. حال آنکه اغلب اوقات، یک مشکل دلتای واقعیت است. تصمیمات بر اساس یک دیدگاه ایده آل در خصوص اینکه تغییر چگونه اتفاق می افتد گرفته می شوند، در حالیکه کارکنان با قیود واقعی، اصطکاک سازمانی و مشکلاتی سر و کار دارند که شنیده نمی شوند و در پروسه تغییر مورد رسیدگی قرار نمی گیرند.
دلتای واقعیت، اختلاف بین چیزی است که به باور رهبران در حال وقوع است و چیزی است که همچنانکه افراد تلاش می کنند تا کار را بطرزی رضایت بخش و مؤثر انجام دهنددر عالم واقعیت اتفاق می افتد. بستن دلتای واقعیت در فرآیند شنیدن و ساختن پروژه برجسته حیاتی است.
دلتای واقعیت چگونه شروع می شود: واقع بینی ساده لوحانه و سکوت سازمانی
دلتاهای واقعیت با واقع بینی ساده لوحانه آغاز می شوند، تعصب رایجی با این فرض که دیدگاه ما حقیقت دارد و فکر می کنیم که مخالفین باید متعصب و گمراه باشند(Ross & Ward, 1996).
در سازمان ها، این وضعیت بدتر می شود چون ابتدا کسانی مشکل را مشاهده می کنند که به کار نزدیک ترند ، اما این مشکلات به آسانی به بالای هرم سازمان انتقال نمی یابند. خیلی از کارکنان ساکت می مانند چون گمان می کنند در صورت بیان مشکلات تنبیه می شوند، نادیده گرفته شده یا برچسب «منفی نگری» می خورند(Morrison & Milliken, 2000; Detert & Edmondson, 2011).
در نتیجه، رهبران اغلب نسخه ای از واقعیت را می شنوند که بهداشتی و بصورت مثبت تحریف شده است. در حالیکه از کار افتادگی ها و دور زدن های روزانه پنهان می مانند. در نتیجه شکاف بین چیزی که رهبران باور دارند و آنچه که واقعا در محیط کار در حال وقوع است رشد می کند. بستن این شکاف با گوش دادن آغاز می شود.
چرا دلتای واقعیت مهم است.
دلتا های واقعیت لامپ های هشدار زود هنگام هستند. آنها علامت می دهند که تغییر برنامه ریزی شده تان و کاری که مردم واقعاً انجام می دهند در حال فاصله گرفتن از همدیگر هستند.
دور زدن ها معمولاً اولین علامت هستند. در آغاز، غیر مضر بنظر می رسند:« فقط این یک گام اضافی را انجام بده» یا« آن را اکنون اینجا پارک کن.» اما وقتی که فرآیند منطبق بر واقعیت نباشد، دور زدن ها روتین می شوند. لذا بمرور زمان، کارکنان بجای کاری که قرار بود با سیستم انجام دهند که پشتیبانی کند، انرژی بیشتری صرف کنترل و راهبری خود سیستم می کنند.
در یک دلتای واقعیت، ارزشمند ترین کارها اغلب نامرئی هستند که شامل ترمیم گام های معیوب، رسیدگی به خطاها قبل از دیده شدن توسط مشتری، آرام سازی مشتریان درمانده و پاک سازی اطلاعات پس از ساعت ها است. همچنانکه شکاف ها عریض تر می شوند، سیستم های سایه چند برابر می شوند.
تیم ها اسناد و برنامههای محاسبات مالی، چک لیست های غیر رسمی و گفتگوهای گروهی کانال جانبی اختصاصی دارند. زیرا به نسخه ای از واقعیت نیاز دارند که واقعاً کار کند. این ابزارها در کوتاه مدت کمک می کنند، اما آنها استرس و ریسک جدید خلق می کنند: منابع چند گانه حقیقت، انتقالات ناقص، پذیرش نقاط کور و بار روانی اضافی
سرانجام، خستگی و فرسودگی تغییر و در نتیجه یک فقدان اعتماد آغاز می گردد. اگر رهبران همچنان بگویند،« پروژه خیلی خوب پیش می رود،» در حالیکه کارگران با کار سخت در کشمکش باشند، کارکنان باورشان نسبت به اخبار را از دست می دهند. لذا بیان مشکلات را متوقف می سازند، زیرا انتظار اقدام ندارند. سرمایه گذاری هیجانی را متوقف می کنندچون آخرین مرتبه حاصلی نداشت.
حرف آخر اینکه دلتاهای واقعیت به فشار غیر ضروری، عملکرد تحریف شده و اعتماد فرسایشی منجر می گردند. بستن شکاف با گوش دادن آغاز می شود.
همچنانکه مدیر عامل فوردز موتور، آلن مولالی برای بستن دلتای واقعیت کار کرد. او بجای« خبر خوب»، با استفاده از تمریناتی شبیه «قانون ۲۴ساعت»ساخته شده پیرامون دیدگاه خودش مبنی بر اینکه « شما نمی توانید یک راز را مدیریت کنید.» رؤیت و مرئی سازی واقعی را تشویق کرد و بصورت هفتگی مشکلات عنوان شده از طرف افراد نزدیک به کار را بازنگری کرد(Fowler, 2010). مولالی با ایمن سازی گفتن حقیقت و آسانتر کردن شنیدن توسط رهبران، فاصله را بست.
گوش دادن برای دلتاها
گوش دادن برای دلتاها تمرین توجه به اختلاف(Δ)بین فرضیات خودتان و واقعیت کسانی است که در حال راهبری روزانه سیستم هستند. این نیازمند توجه به:
۱) کاری که نفرات انجام می دهند بجای چیزی که می گویند انجام می دهند.
۲) چیزی که تنظیم می کنند یا تغییر می دهند بجای چیزی که امضاء و تأیید می کنند.
۳) جائیکه تکنیک های غیر رسمی از برنامههای رسمی جدا می شوند.
دلتای واقعیت در سه حوزه نمایان می شود: اولویت ها(آنچه که واقعاً افراد به آن خوش بین هستند)، عملیات( کار واقعاً چگونه جریان می یابد) و هیجانات( ریسک ها و ترس هائی که افراد با صدای بلند بیان نمی کنند.)
۱) دلتای اولویت ها
دلتای اولویت ها موقعی رخ می دهد که رهبران فکر می کنند یک جهت روشن را تنظیم کرده اند، اما بقیه سازمان احساس می کنند که هم زمان به دو یا پنج جهت کشانده می شوند، این بدان معنا نیست که کارکنان نمی خواهند تغییر کنند، بلکه نمی توانند بگویند که « موفقیت» واقعاً به چه معنا است.
آنچه که ممکن است بشنوید:
« هرچیزی درست همین آلان مبرم و ضروری است.» این یک «هشدار» است. اگر هر چیزی یک اولویت است، واقعاً هیچ چیزی اولویت نیست. در اینصورت، تلاش های تکنولوژی چند پاره، ضعیف و در نهایت غیر مؤثر می شوند.
« چرا دوباره این کار را می کنیم؟» هنگامی که کارکنان از هدف یک ابزار جدید می پرسند، نشان دهنده قطع ارتباطی بین ارزش ادراکی تکنولوژی و اهداف فراگیر سازمان است.
۲) دلتای عملیات
حتی با اولویت های شفاف، تکنولوژی جدید اغلب با واقعیت های عملیاتی موجود تصادم می کند. فرآیندها، سیستم ها و مجموعه مهارت ها بطور عمیقی تثبیت شده اند. بطور ساده انداختن یک ابزار جدید به درون یک گردش کار قدیم مشابه گذاشتن یک موتور جت بر روی یک درشکه اسب است.
آنچه که ممکن است بشنوید:
« من باید اطلاعات را از هوش مصنوعی جدید به درون کامپیوتر قدیمی ام کپی پیست کنم.،» دور زدن های فیزیکی یک علامت روشنی مبنی بر وسیع بودن دلتای عملیاتی هستند.
« ابزار عالی است، اما فرآیند ما هنوز نیازمند سه تأیید دستی است.» اینجا پتانسیل تکنولوژی توسط وضعیت فعلی جریان کار تضعیف می شود.
۳) دلتای هیجانات
این حیاتی ترین و مورد غفلت قرار گرفته ترین نوع دلتا است. غفلت از چشم انداز هیجانی در حین دوره انتقال روش مطمئنی برای مواجهه با مقاومت، بی تعهدی و خرابکاری بلادرنگ است.
آنچه که ممکن است بشنوید:
« آیا این تغییر کار مرا سخت تر می کند یا در نهایت جایگزین من می شود؟» این ترس، خواه بیان شود یا ناشنیده بماند، یک بازدارنده قوی است. غفلت موجب رفع آن نمی شود، بلکه صرفاً آن را پنهان می کند.
« من از آزمودن مشخصه جدید هراس دارم زیرا ممکن است چیزی را بشکنم با نقض کنم.» این یک فقدان ایمنی روانی را منعکس می کند. اگر آزمودن و آموختن تشویق نشود( و حتی پاداش داده نشود)، کارکنان به روش های قدیم کمتر اثربخش ، اما آشنای خودشان به کار ادامه می دهند.
بستن دلتای واقعیت: گوش دادن، تأیید و ساختن
هر تغییری یک دلتای واقعیت خلق می کند: شکاف بین آنچه که رهبران قصد انجام آن را دارند و کاری که واقعاً در میدان عمل احساس می شود. در تغییر تکنولوژی، این شکاف بسرعت نمایان می شود: دور زدن ها چند برابر می شود، زمان تکمیل فرآیندها بتدریج و ناخواسته افزایش می یابد، اعتماد به اطلاعات فرسوده می شود و تیم ها تحت فشار به آرامی به « روش قدیمی» برمی گردند.
بستن دلتا به زمانی بیش از جمع آوری بازخورد بر روی میز ناهار نیاز دارد. مستلزم سیکل منظمی از کشف تا اقدام است.
۱) گوش دادن به حقایق میدان عمل
از دفترتان خارج شوید و به آ نچه که واقعاً در جریان هست گوش بدهید. فقط نپرسید،« اوضاع چطور است؟» بگوئید که مدرک را به من نشان بدهید.
« به من آخرین مرتبه ای را نشان دهید که این سیستم کارتان را کند کرد.»
« کجا برای انجام کار سیستم را ترک می کنید؟»
« موقعی اطلاعات غلط بنظر می رسد چه می کنید؟»
« موقعی که تحت فشار هستید از کدام مراحل صرفنظر می کنید؟»
دلتا را با جزئیات بگیرید: چه چیزی بیشتر زمان می گیرد، چه چیزی می شکند یا نقض می شود، چگونه دوباره کاری خلق می شود و کجا کارکنان مجبور به انتخاب بین سرعت، پیروی از استاندارد سیستم و تجربه مشتری هستند.
۲) آنچه را که می شنوید تأیید کنید.
تأیید به معنای موافقت نیست. بلکه به معنای رفتار با تجربه افراد بعنوان اطلاعات سودمند راجع به چگونگی یک سیستم موجود است.
سریع ترین راه برای عریض تر کردن دلتا بی اهمیت شمردن آن است:
« چنان اتفاقی نباید بیفتد.»
« در حال استفاده نادرست از آن هستید.»
« افراد تغییر را دوست ندارند.»
در عوض، راجع به آنچه می شنوید تأمل کنید و اثر را نام گذاری کنید:
« این چیزی است که دیدم.»
« اینجا جائی است که زمان زیاد گرفته می شود.»
« اینجا جائی است که اعتماد سلب می شود.»
هنگامی که رهبران واقعیت را تأیید می کنند، تیم ها به اشتراک حقیقت ادامه می دهند.
۳) برآنچه اثرگذار است تکیه کنید و بسازید.
دردناک ترین دلتاها را به یک کار ناتمام اولویت بندی شده تعبیر کنید و بسرعت موفقیت های کوچک را هدفگیری کنید(Weick, 1984). مشکلات را به زبانی ساده نام گذاری کنید، بر اساس اثرگذاری رتبه بندی کنید و به مالکی محول کنید که واقعاً می تواند آن را پیش ببرد. موفقیت های کوچک مهم هستند زیرا ثابت می کنند که سازمان در حال گوش دادن است و مایل به تغییر سیستم است، نه فقط از کارکنان می خواهد که «سخت تر تلاش کنند».
بتدریج، دلتاها را برای تعیین فروپاشی ها و خرابی ها و مورد سؤال قرار دادن فرضیاتی که آنها را خلق کرده اند شناسایی کنید. این فرآیند یک یادگیری دو حلقه ای است: تصحیح خطاها و بازگشت مجدد به فرضیات و باورهای پشت جریان کار(Argyris & Schön, 1978). آنچه را که تعیین کردید، آنچه را که پس از آن ساختید و چیزی را که نمی سازید(وچرا) ابلاغ کنید. شفافیت اعتماد می سازد و چرخش سیکل را حفظ می کند.
هدف شیوه ای ساده و با این وجود قوی است: به حقایق میدانی گوش کنید، آنچه را می شنوید تأیید کنید و بر آنچه اثر گذار است تکیه کنید و بسازید.
یادآوری: «قانون ۲۴ساعت»یک یادآوری کننده برای فکر کردن، پردازش یا نوشتن مجدد اطلاعات طی ۲۴ساعت قبل از محو شدن از حافظه کوتاه مدت است.
منبع؛ https://www.psychologytoday.com
ترجمه و تلخیص: غریب واحدی پور
I don't believe in love at first sight because my mother started loving me before seeing
me
Luffina Lourduraj
"من عاشق شدن در نگاه اول را باور ندارم زیرا مادرم عشق ورزیدن به مرا قبل از دیدنم آغاز کرد."
تنها راه جلوگیری از انتقاد,هیچ کاری انجام ندادن,هیچ چیزی نگفتن و هیچ کسی نبودن است."ارسطو"
بهترین آمادگی برای فردا حداکثر تلاش و بهترین عملکرد امروز است.
در هوای ابری دیگران رنگین کمان باشید
زندگی را جدی نگیرید.زیرا از آن زنده بیرون نمی آیید.
25درصد زندگی اتفاقات و 75درصد آن عکس العمل به این اتفاقات است.