مغز یک مرتبه در تمام عمر احتمال دارد که به اسکن جواب های یکی از دشوارترین سؤالات بشریت بپردازد.
پست شده؛ ۱۵آگوست۲۰۲۵
نکات کلیدی:
۱) محققین بطور غیر عمد اولین فعالیت مغز ثبت شده در حین مرگ بشر را گرفتند.
۲) نتیجه یک تحقیق نوسان شدید موج گامایی، مشابه فراخوانی حافظه یا رؤیا بینی عمیق را قبل از مرگ نشان می دهد.
۳) اسکن مغز یک بیمار، نوعی مرور زندگی در آن لحظات نهائی عمر را آشکار می کند.
مرگ شاید تنها چیزی است که در زندگی برای ما مقرر شده است. با این وجود، علی رغم طبیعی و اجتناب ناپذیر بودن یکی از دشوارترین موضوعات در علوم اعصاب مدرن باقیمانده است. البته، می دانیم که بر روی بدن چه کاری انجام می دهد. لکن، آنچه نمی دانیم این است که ذهن در آن لحظات نهائی چگونه رفتار می کند.
برای دهه ها، ما برای سرنخ ها و نشانه ها در مورد مرگ به رسومات و عقاید قومی و فرهنگی و توصیفات شخصی تجارب نزدیک مرگ استناد کرده ایم. برخی افراد آن را به صورت نورهای سفید درخشان و دیگران بخاطر آوردن احساسات صلح و آرامش خالص توصیف می کردند و خیلی هم گفتند که اصلاً هیچ چیزی ندیدند. اما در زمره ماندگارترین و میان فرهنگی ترین گزارشات این ایده است که « زندگی تان جلوی چشم هایتان مثل برق می گذرد.» چیزی که محققین آن را یک فرآیند« مرور زندگی» می نامند.
تا اخیراً، این پروسه غیر قابل اثبات باقی مانده بود. اما تحقیقی در سال ۲۰۲۲ که در مجله « مرزها در علوم اعصاب سالخوردگی» منتشر شد بطور کاملاً تصادفی، حقیقت برجستهای یعنی« برای اولین مرتبه نگاه اجمالی به مغز در لحظات دقیقاً قبل و بعد از مرگ»را آشکار کرد.
در طی آن چند ثانیه، آنچه که اتفاق افتاد بطور برجسته ای مشابه با یک فرآیند«مرور زندگی» بود.
یک تحقیق نادر
این تحقیق با اندیشیدن به مرگ شروع نشد، بلکه تیم دانشمندان علوم اعصاب در حال انجام یک اسکن برق نگاری مغز بر روی یک مرد ۷۸ساله کانادائی مبتلا به صرع بودند. هدف اولیه این اسکن پایش فعالیت مغز بیمار با امید به درک بهتر حملات صرع او بودند. اما در حین پروسه ثبت، بیمار دچار یک حمله قبلی ناگهانی شد.
مؤلفین تحقیق توضیح دادندکه«پس از مذاکره با خانواده بیمار برای عدم انجام فرآیند احیای بیمار، هیچ درمان دیگری انجام نشد و درنتیجه بیمار درگذشت،»
بطور کلی، تیم محققین تقریباً ۱۵ دقیقه فعالیت مغز قبل، در حین و درست پس از مرگ بیمار را ثبت کرد. بنابراین، آنچه که تصور می شد روش گردآوری اطلاعات استاندارد است، اولین پروسه شناخته شده ثبت مغز انسان در حین فرآیند مردن شد.
این اتفاق نادر به محققین اجازه داد تا آنچه را که برای مغز هنگام از کار افتادن رخ می دهد در زمان واقعی مشاهده کنند. اما آن ۳۰ثانیه آخر قبل و بعد از توقف قلب بیمار بود که چیز خارق العاده ای اتفاق افتاد.
در آن ۳۰ثانیه چه اتفاقی افتاد
دکتر اجمل زمار یکی از جراحان اعصاب برجسته درون تحقیق طی اظهار نظری که در مجله« مرزها در روانشناسی» منتشر شد گفتند« ما درست قبل و بعد از آنکه قلب از کار افتاد، تغییراتی در یک باند ویژه نوسانات امواج عصبی دیدیم،»
بطور ویژه تر، برق نگاری یک نوسان ناگهانی شدید غیر نرمال در امواج گاما ثبت کرد. این ها امواج با بالاترین فرکانس در میان همه امواج مغز هستند و در اصل درون هیپوکمس(مرکز حافظه مغز) رخ می دهند. بطور معمول، این امواج در ارتباط با بازیابی حافظه، رؤیا بینی و مدیتیشن عمیق هستند.
این افزایش ناگهانی، شدید و کوتاه مدت در فعالیت موج گاما هم زمان با امواج دیگری مانند دلتا، ثتا، آلفا و بتا یک الگوی موج مغزی را خلق کرد که بنظر می رسد بطور چشمگیری مشابه با الگویی است که وقتی فردی بطور عمیق در حال بخاطر آوردن چیزی یا رویا بینی بطریق روشنی است می بینیم.
دکتر زمار بخاطر همین یافته بی نظیر می گوید که « امکان دارد مغز با خلق امواج دخیل در بازیابی حافظه برای مرتبه آخر درست قبل از مرگ ما در حال بخاطر آوردن اتفاقات مهم زندگی باشد.»
راجع به تجارب نزدیک مرگ چه می دانیم
بنا به گفته زمار، این ایده که مغزهای ما ممکن است نوعی بازپخش حافظه را در انتهای عمر انجام دهند در تطابق با اظهارات هزاران نفری است که تجارب نزدیک مرگ را توصیف کرده اند.
در تحقیق منتشر شده ای در امگا (مجله مرگ و مردن)در سال ۲۰۱۴، محققین تعداد زیادی از این تجارب نزدیک مرگ را تجزیه و تحلیل کردند. موضوع ثابتی که در آنها ظاهر می شد مخدوش شدن« مرزهای بین فضا، زمان و درک »بود. محققین توضیح می دهند که افراد در این لحظات اغلب احساسات شدید مانند« خوشی، شادی، آرامش و عشق بدون شرط» را تجربه می کنند و این ها اغلب همراه با یک مرور کلی زندگی است.
بطور فریبنده، محققین بر این باورند که انسان ها تنها گونه هایی نیستند که بنظر می رسد مغزهایشان چنین کاری انجام می دهند. فعالیت موج مغزی مشابه در موش ها مشاهده شده است. یک تحقیق منتشر شده در شرح مذاکرات آکادمی ملی علوم در سال ۲۰۱۳ نشان داد که جوندگان در حال مردن نیز درست قبل از مرگ افزایش تند و تیزی در امواج گاما را تجزیه می کنند. تحقیق منتشر شده ای در « مرزهای علوم اعصاب سلولی» در سال ۲۰۱۹ هم از یافته های مشابه پشتیبانی کرد.
زمار و همکارانشبا توجه به این تشابهات میان گونه ای، حقیقت اثر گذاری را بیان می کنند: صرفنظر از گونه ها، پستانداران ممکن است لحظات آخر عمرشان را در خیالپردازی ذهنی عمیقی بگذرانند. آن هوشیاری، در ثانیه های آخر می تواند در بازگشت درونی جهانی باشد.
همچنین محتمل است که موج های مغزی تنها مکانیزمهای دخیل در این فرآیند نباشند. بطور وسیعی باوری وجود دارد مبنی بر اینکه مغز در زمان مرگ مقادیر زیادی دی ام تی (DMT) ترشح می کند. این ترکیب توهم زای ترشح شده بصورت طبیعی می تواند در خیلی از گیاهان و حیوانات یافت شود و درون انسان ها بصورت درون زاد رخ می دهد.
در واقع، نتیجه تحقیقی در سال۲۰۱۸ که در «مرزهای روانشناسی» منتشر شد روشن ساخت که تجارب استعمال کنندگان این ماده روان گردان بطرز عجیبی مشابه تجارب نزدیک مرگ یعنی تصویر سازی ذهنی آشکار، احساسات تعالی( رفتن فراتر از محدودیت های مادی)، بی زمانی و بینش هیجانی بی مانند بودند.
آنچه که اکنون می دانیم( و نمی دانیم)
البته، این اسکن نه ثابت می کند که مرورهای زندگی یک جنبه قطعی مردن هستند و نه هم اینکه برای هر کسی اتفاق می افتند. این مورد منحصر بفردی بود. بیمار صرع داشت که می تواند بر فعالیت گاما اثر بگذارد. ما نمی دانیم که آیا واقعاً در حال مرور خاطرات بود یا فقط رؤیا می دید.
اما، در حالیکه نمی توانیم بطور قطعی بگوئیم که وقتی می میریم مغز دقیقاً چه کاری انجام می دهد، ولی می توانیم گمانهزنی کنیم که این پدیدهها یعنی نوسان شدید ناگهانی در امواج گاما، ,پتانسیل ترشحDMT ، گزارشات مرورهای زندگی و یافته های مشابه در حیوانات امکان دارد همه به یک فوران نهائی معناسازی اشاره داشته باشند. اینکه حتی همچنانکه بدن شروع به فرو پاشی می کند، ذهن هنوز به سختی کار می کند تا به ما یک تجربه آخر قشنگ و روشن بدهد.
با این وجود، این یافته ها نه عمق فقدان را کاهش می دهند و نه هم سوگ و اندوه را به هر طریقی آسانتر می کنند. زمار خودش راجع به اینکه سوگ و اندوه چقدر می تواند بطرز وصف ناپذیری دشوار باشد به صراحت صحبت کرده است.
اما او در کلامش به ما دانش و معرفتی می دهد که کمتر علمی، بلکه بیشتر تسلی بخش است:« آنچه که ممکن است از این تحقیق بیاموزیم این است که: اگرچه عزیزان ما چشم هایشان را بسته و برای آرمیدن آماده اند که ما را ترک کنند، اما ممکن است مغزهایشان در حال بازپخش برخی از لذت بخش ترین لحظاتی باشند که در زندگی هایشان تجربه کرده اند.»
یادآوری: دی ام تی (DMT)که با نام علمی دی متیل تریپتامین شناخته میشود، یکی از قویترین مواد روانگردان طبیعی است که تا کنون شناسایی شده است. این ماده که به طور طبیعی در برخی گیاهان و بدن برخی موجودات زنده تولید میشود، به دلیل اثرات عمیق روانشناختی و معنوی، توجه بسیاری از محققان، روانشناسان و علاقهمندان به فلسفه و معنویت را به خود جلب کرده است. DMT که بعنوان “مولکول روح” نیز شناخته میشود، قادر است در مدت زمانی بسیار کوتاه تجربیاتی شگفتانگیز و غیرمعمول را برای مصرفکننده ایجاد کند.
منبع؛ https://www.psychologytoday.com
ترجمه و تلخیص: غریب واحدی پور
I don't believe in love at first sight because my mother started loving me before seeing
me
Luffina Lourduraj
"من عاشق شدن در نگاه اول را باور ندارم زیرا مادرم عشق ورزیدن به مرا قبل از دیدنم آغاز کرد."
تنها راه جلوگیری از انتقاد,هیچ کاری انجام ندادن,هیچ چیزی نگفتن و هیچ کسی نبودن است."ارسطو"
بهترین آمادگی برای فردا حداکثر تلاش و بهترین عملکرد امروز است.
در هوای ابری دیگران رنگین کمان باشید
زندگی را جدی نگیرید.زیرا از آن زنده بیرون نمی آیید.
25درصد زندگی اتفاقات و 75درصد آن عکس العمل به این اتفاقات است.